Hoe condoleer ik iemand?

Plots is het moment daar: er valt een rouwbrief in uw brievenbus of in uw mailbox. Een familielid, vriend(in) of kennis is overleden. Hoe gaat u uw medeleven betuigen aan de nabestaanden? Wat draagt u tijdens de afscheidsplechtigheid? Wat zegt u tegen de nabestaanden? Wat schrijft u op de condoleance kaart? We helpen u graag een handje met deze concrete tips en formules.

Hoe betuig ik mijn medeleven aan iemand?

Na ontvangst van de rouwbrief is het gepast om een persoonlijke en handgeschreven condoleancekaart te sturen. Wanneer u een voorgedrukte condoleancekaart gebruikt, schrijf er dan niet alleen uw naam op. Maak werk van enkele persoonlijke zinnen zodat de nabestaanden voelen dat u tijd heeft gemaakt voor ‘de laatste boodschap’. Ook als u de uitvaartplechtigheid niet kunt bijwonen, is het de gewoonte om een condoleancekaart te sturen naar de familie.

Het is vaak moeilijk de juiste woorden te vinden om uw medeleven uit te drukken. Vooral wanneer u de overledene niet zo goed kende. Laat in ieder geval merken dat u de tekst met oprechte gevoelens en medeleven hebt geschreven. Hou de tekst kort en eenvoudig en beperk u alleen tot de mooie herinneringen aan de overledene en een steunbetuiging aan de nabestaanden. Inspiratie nodig? Bezoek ons rouwtekstenplatform met mooie gedichten en pakkende afscheidsteksten. Het platform maakt een onderscheid tussen teksten voor verschillende rouwsituaties:

  • Een kind
  • Een (groot)moeder
  • Een (groot)vader
  • Een vriend(in)
  • Een collega

U kunt ook kiezen voor afscheidsteksten, -gedichten of quotes voor verschillende toepassingen: rouwkaartje, speech, social media, …

Een telefoontje, sms’je, Messenger berichtje of bezoekje

U kunt de dichte nabestaanden ook telefoneren om uw medeleven te betuigen. Woorden van steun kunnen tijdens de rouwperiode een houvast zijn voor de naaste familieleden van de overledene. Tegenwoordig zijn er ook meer en meer mensen die condoleren via Facebook Messenger of via een sms’je. Weet dat dit nog niet gebruikelijk is bij sommige families die het nog vaak als onpersoonlijk beschouwen.

Tenslotte is het ook aangewezen om thuis langs te gaan bij goede vrienden wanneer een dierbare overleden is. Zorg er wel voor dat u vooraf checkt (via een telefoontje) of dit gewenst is of niet. Voor de meeste mensen in rouw is dit een welgekomen steun in moeilijke tijden en wordt een bezoekje ontzettend op prijs gesteld.

Online condoleren: gebruiksvriendelijk en makkelijk

Uw medeleven betuigen via het internet. Het is vandaag volledig ingeburgerd en wordt door families als normaal beschouwd. Zo zijn er enkele online condoleance platformen waar u nabestaanden kunt condoleren met het verlies van een dierbare. Eén van die websites is www.ingedachten.be. Daar kunt u uw medeleven betuigen op verschillende manieren:

  • Een condoleance schrijven in het openbare rouwregister van een overleden dierbare
  • Een privé condoleance e-card sturen naar specifieke nabestaanden of familieleden
  • Een virtueel kaarsje branden
  • Rouw- of afscheidsbloemen bestellen tot 2 dagen voor de uitvaartplechtigheid

Wat draag ik?

Vandaag hoeven vrouwen niet langer in een deftig zwart mantelpakje en de heren in een zwart kostuum met hoge hoed naar een afscheidsplechtigheid. Gepersonaliseerde uitvaartceremonies met individuele teksten, foto’s, video’s, de favoriete muziek en bloemen van de overleden dierbare zijn immers de norm geworden. Hierdoor vervaagt het formele en religieuze karakter van een klassieke begrafenis.

Wat kan en mag u dan wel dragen tijdens een uitvaart? De algemene regel lijkt evident: deftige, donkere kledij in niet al te felle kleuren (donkergrijs, donkerblauw of zwart). Dus een geklede jeansbroek met hemd en vest voor de mannen kan perfect. Een das of strik is al lang geen vereiste meer. Daarnaast zijn deftige herenschoenen wel gepast voor een uitvaart, dus geen sportschoenen.

Voor de dames die graag een kleurrijk accent (geen vrolijke prints) aan hun outfit toevoegen: dit kan, maar overdrijf niet. Stijlvolle schoenen met hoge hakken kunnen wel. Pas op met teveel make-up en opzichtige sierraden. U wilt als vrouw op de afscheidsplechtigheid van een overleden dierbare immers niet alle aandacht wegkapen. Dit geldt trouwens ook voor mannen. Heel af en toe wordt er op de rouwbrief een dresscode vermeld, bijvoorbeeld witte kledij of een kleuraccent. In dat geval is het best dat u zich daaraan houdt.

Er worden ook meer en meer (niet-christelijke) uitvaarten georganiseerd in de aula’s van crematoria en uitvaartcentra. Sfeervolle ruimtes met kleurrijke accenten die moderner ingericht zijn dan de meeste kerken en kathedralen. Zo vind je in deze aula’s vaak designstoelen en zetels, een moderne schraag (om de kist op te zetten) vooraan, een tv-scherm voor presentaties en camera’s die de plechtigheid volgen en opnemen. Het licht kan in deze aula’s ook vaak gedimd worden, wat bijdraagt tot een warme(re) sfeer. Het spreekt voor zich dat in dit soort ruimtes casual kleding minder opvalt dan in een kerk. Maar denk eraan: het is en blijft een uitvaartplechtigheid.

Hoe condoleer ik iemand
Hoe condoleer ik

Wat zeg en doe ik tijdens de uitvaart?

Als u een nauwe band had met de overleden dierbare is het de gewoonte om de uitvaartceremonie bij te wonen. Bij een traditionele uitvaartplechtigheid vormen de nabestaanden vaak een ‘condoleance rij’. Ze stellen zich dan op in volgorde van nabijheid t.o.v. de overleden dierbare. Als bijvoorbeeld de echtgenoot is overleden, dan zal de echtgenote als eerste staan en dan de kinderen in volgorde van leeftijd. Dit is het moment om de familie uw medeleven te betuigen.

Tijdens de begrafenis of crematie is het is niet altijd makkelijk om nabestaanden op een vriendelijke, warme en persoonlijke manier te condoleren. Als u de persoon in kwestie niet goed gekend hebt, zijn “gecondoleerd (met uw verlies)” , “sterkte”, “innige deelneming” of “oprechte deelneming” de meest gebruikte uitdrukkingen van medeleven.

Heeft u de overledene in kwestie wél goed gekend, dan is een persoonlijke boodschap op zijn plaats. Een korte zin over hoe u hem/haar gekend hebt, kan dan deugd doen: “De Karel, het was een humoristisch en aimabel man, sterkte...” Laat uw gevoel spreken, de rest komt vanzelf.

Daarnaast kunnen een welgemeende handdruk of een omhelzing ook wonderen doen. Voor een persoonlijk gesprek kunt beter een ander moment uitkiezen, aangezien er nog vele mensen na u willen condoleren. Een uitvaart is een serene en droevige aangelegenheid maar ook een soort (familie)reünie. Mensen die elkaar al lang niet meer gezien hebben, krijgen de kans om even ‘bij te babbelen’. Maar volgens de rouwetiquette is het beter daarmee te wachten tot na de uitvaart. Hou uw persoonlijke gesprekken met familieleden en vrienden dus beter tijdens de koffietafel.