Troostgeschenken: een blijvend gebaar van steun

Bloemen zijn een mooi teken van medeleven, maar misschien wil je iemand in rouw iets schenken dat langer blijft dan een boeket. Een persoonlijk troostgeschenk kan een blijvende herinnering zijn aan een dierbare én een tastbaar teken van verbondenheid. Ontdek welke troostrijke geschenken een groot verschil kunnen maken in tijden van rouw.

Wanneer we iemand na een verlies willen troosten, denken we vaak spontaan aan bloemen. Ze drukken medeleven uit en brengen warmte op een moeilijk moment. Maar bloemen verwelken. Soms wil je iemand iets schenken dat een blijvende herinnering vormt of dat troost kan bieden, ook wanneer de eerste periode van intens medeleven voorbij is.

Een troostartikel is zo'n tastbaar of symbolisch gebaar. Het kan een herinnering levend houden, steun bieden op moeilijke dagen of een gevoel van verbondenheid creëren. Het hoeft daarbij helemaal niet groot of duur te zijn. Vaak zit de waarde net in de persoonlijke betekenis en de aandacht waarmee het gekozen of gemaakt werd.

Waarom zijn troostgeschenken zo waardevol?

Rouwen stopt niet na de uitvaart. Ook weken, maanden of zelfs jaren later blijft het gemis aanwezig: er bestaat geen antwoord op de vraag ‘hoe lang duurt rouw’. Voor veel nabestaanden is het daarom belangrijk om te voelen dat hun verdriet gezien wordt en dat ze er niet alleen voor staan.

Voor familie, vrienden, collega's of buren is dat niet altijd eenvoudig. Woorden schieten soms tekort en veel mensen twijfelen over wat ze kunnen doen om iemand in rouw te ondersteunen. Een troostartikel kan dan een mooi en betekenisvol alternatief zijn. Het zegt zonder woorden: ik denk aan je, ik vergeet je verlies niet.

Bovendien nodigen veel troostgeschenken uit om herinneringen levend te houden. Ze kunnen een vaste plaats krijgen in huis, een ritueel ondersteunen of een gesprek op gang brengen over de persoon die overleden is.

De Nederlandse schrijver A.F.Th. van der Heijden beschrijft in zijn boek Tonio, dat hij schreef na het overlijden van zijn zoon, hoe vrienden in Italië een olijfstek plantten ter nagedachtenis aan Tonio, niet ver van de boom waar hij gewend was in te klimmen. Een gebaar dat hem diep raakte: “Als ik zeg dat we ontroerd waren, is dat misschien de beste neutrale omschrijving van wat we bij het bekijken ervan aan krampen van pijn, geluk en verwarring ondergingen.”

Ook Julie Dekeersmaecker vertelt in Op Pad met Verdriet, geschreven na het overlijden van haar dochter Marie, over het persoonlijk geschenk dat haar ontroerde: “Van de vorige school van Marie en Axelle heb ik een superleuk geschenk gekregen, namelijk een boek waarin elk kindje iets mocht tekenen voor Marie…”

Welke troostgeschenken bestaan er?

Troostartikelen bestaan in allerlei vormen. Sommige bewaren herinneringen, andere bieden comfort of helpen om gevoelens een plaats te geven.

Herinneringsobjecten

Deze voorwerpen houden de herinnering aan een dierbare tastbaar aanwezig.

• een fotokader met een mooie foto, of een fotocollage op een poster
• een herinneringsdoos voor foto's, brieven of persoonlijke spullen
• een gepersonaliseerd sieraad met een foto of gravure
• een herinneringskaars
• een klein flesje met de favoriete parfum van de overledene
• een troostkussen of lappendeken gemaakt van kleding van de overledene
• een playlist met de favoriete liedjes van de overledene of liedjes waaraan jullie samen mooie herinneringen hebben
• een herinneringsboom (miniatuurboom) waaraan herinneringen of boodschappen kunnen worden gehangen
• een herinneringskunstwerk. Kies voor het portret van de overledene, of voor een tafereel dat het mooiste moment met hem of haar weergeeft
• een memoryspel gemaakt met foto's
• herinneringsstickers of beschilderde stenen die op bijzondere plaatsen kunnen worden achtergelaten.

Levende herinneringen

Sommige mensen vinden troost in iets dat blijft groeien:

• plant de favoriete bloemen van de overledene of schenk bloembollen die elk jaar opnieuw bloeien
• plant een herinneringsboom als blijvend eerbetoon. Zo werd in de gemeente Essen voor elke 100-jarige een boompje gepland aan de ingang van het WZC St Michael. Inmiddels zijn de meeste van deze bewoners overleden, maar de – inmiddels grote bomen - met het naamplaatje erbij herinneren ons voor altijd aan hen.

Een boom of plant kan jarenlang een plek van herinnering worden. Houd er wel rekening mee dat ook bomen en planten kunnen afsterven. Voor sommige nabestaanden kan dat opnieuw emoties oproepen.

Comfortgeschenken

Soms zit troost vooral in warmte en zorg:

• een troostpakket met thee, lekkernijen of zelfzorgproducten
• een zachte deken
• een warme kruik
• een handgeschreven kaart met een persoonlijke boodschap.

Voor kinderen

Kleine kinderen begrijpen vaak nog niet goed wat de dood precies is. Tastbare, knuffelbare herinneringen zijn dan heel waardevol:

• een knuffelbeer
• een knuffel die lijkt op de overleden dierbare
• een rouwknuffel gemaakt uit kleding van de overledene
• een herinneringsboekje waarin samen verhalen, foto's en tekeningen verzameld worden.

Hulpmiddelen voor rouwondersteuning

Sommige geschenken ondersteunen iemand om met het verlies om te gaan:

• een rouwdagboek
• een inspirerend boek over verlies en rouw
• kaarten met troostende citaten of herinneringsvragen
• een invulboek waarin herinneringen aan de overledene verzameld worden

Het mooiste troostgeschenk is persoonlijk

Er bestaat geen perfect troostgeschenk. Wat troost biedt, verschilt van mens tot mens. De ene vindt steun in een praktisch cadeau, de andere in een symbolisch aandenken of een handgemaakt geschenk.

Het belangrijkste is niet de prijs of de grootte van het cadeau, maar de gedachte erachter. Een zorgvuldig gekozen troostartikel laat zien dat je aan iemand denkt, dat je zijn of haar verdriet erkent en dat de herinnering aan de overleden dierbare mag blijven bestaan.