Wie rouwt, zoekt vaak naar manieren om opnieuw houvast te vinden. Voor de ene zit dat in gesprekken, voor de andere in wandelen of creativiteit. Ook tuinieren kan verrassend troostend zijn. Met je handen in de aarde werken, een zaadje planten of een bloem zien bloeien brengt voor velen rust, ritme en perspectief.
De natuur heeft voor velen een positieve invloed op het welzijn. Door tijd door te brengen in een groene omgeving kunnen we ervaren dat stress verlaagt, dat piekergedachten verminderen en dat we tot rust komen. Het ritselen van bladeren, het gezang van vogels of de geur van vochtige aarde spreken onze zintuigen aan en brengen ons als vanzelf meer in het moment.
Voor mensen in rouw heeft de natuur nog een extra betekenis. De seizoenen maken zichtbaar dat verandering bij het leven hoort. Bomen verliezen hun bladeren, planten sterven af en toch ontstaat er elk voorjaar weer nieuw leven. Verlies en hoop blijken naast elkaar te kunnen bestaan.
Ook de stilte van de natuur heeft een eigen kracht. Buiten hoeft stilte niet opgevuld te worden. Ze biedt ruimte voor herinneringen, verdriet en bezinning, zonder dat er woorden nodig zijn.
Tuinieren gaat nog een stap verder dan alleen buiten zijn. Het vraagt aandacht, beweging en zorg. Hoofd, hart en handen werken samen. Na een ingrijpend verlies kan het voelen alsof alles stilstaat. Een zaadje planten of een jonge plant verzorgen herinnert eraan dat het leven, ondanks alles, blijft doorgaan. Verdriet en nieuw leven hoeven elkaar niet uit te sluiten.
Tuinieren kan ook een gevoel van betekenis geven. In een periode waarin veel oncontroleerbaar aanvoelt, zijn er kleine handelingen die wél verschil maken: water geven, snoeien, onkruid verwijderen of iets nieuws planten. Dat geeft een gevoel van grip en voldoening.
Daarnaast kan tuinieren helpen om uit het hoofd te komen. Wie met de handen in de aarde werkt, voelt de grond, ruikt bloemen en volgt aandachtig wat groeit. Die zintuiglijke ervaring kan ons terug naar het hier en nu brengen.
Een tuin leert ons bovendien om geduld uit te oefenen. Een plant groeit niet sneller omdat je dat graag wilt. Ook rouw kent geen vaste tijdlijn. Herstel laat zich niet afdwingen, maar vraagt tijd, aandacht en zachtheid.
Voor sommigen wordt de tuin ook een plek van herinnering. Een boom, struik of bloemen planten ter nagedachtenis aan een dierbare creëert een levende herinneringsplek die met de seizoenen mee verandert. Het verzorgen van die plek kan voelen als een liefdevol ritueel waarin de band met de overledene blijft voortleven.
Ten slotte maakt een tuin elke dag de kringloop van het leven zichtbaar. Groeien, bloeien, verwelken en opnieuw beginnen horen onlosmakelijk bij elkaar. Juist die natuurlijke cyclus kan mensen helpen om verlies in een breder perspectief te plaatsen.
In een tuin gaat niets over haast. Een zaadje heeft tijd nodig om te ontkiemen, een bloem om te bloeien en een boom om te groeien. Misschien schuilt daarin een belangrijke les voor wie rouwt: herstel laat zich niet forceren. Net als een tuin vraagt het om aandacht, geduld en vertrouwen dat er, ondanks de winter, ooit weer iets nieuws zal groeien.
Midden in Antwerpen groeit Lucy's Oase uit tot een bijzondere ontmoetingsplek waar natuur, verbinding en rouw samenkomen. Met steun van het DELA Fonds transformeerde Lucy's Antwerpen een versteende stadstuin tot een groene oase waar iedereen welkom is om tot rust te komen, samen te tuinieren of deel te nemen aan één van de workshops rond troost en afscheid.
Najomi Smets en Lien Vloeberghs begeleiden de workshops. “Planten, bloemen en tuinen dragen al eeuwenlang betekenissen en rituelen rond verlies met zich mee. Tegelijk creëren mensen ook hun eigen herinneringen en symbolen. We zien ook een troostende werking van het samenwerken in een tuin: zoals in de tuin net aangelegde bloemen, wilde onkruiden, grote bomen en kleine scheutjes door elkaar groeien, kunnen ook heel wat mensen samen tuinieren, herinneren en troost vinden door en met elkaar. Ook als ze door heel andere processen gaan.”
Zo wordt Lucy's Oase niet alleen een tuin waar planten groeien, maar ook een plek waar mensen samen herinneren, verbinden en troost vinden.